Węgorzewo
Gmina miejsko-wiejska w powiecie węgorzewskim. Zajmuje 341,5 km² i liczy ok. 14,9 tys. mieszkańców, z czego ok. 10,3 tys. mieszka w Węgorzewie. Gminę tworzą miasto i 36 sołectw. Węgorzewo jest siedzibą władz powiatu i leży w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich nad Węgorapą, która wypływa z jeziora Mamry.
Charakterystyka
- Powierzchnia: 341,5 km²
- Ludność: 14 935 osób (GUS, stan na 31 grudnia 2025 r.)
- Liczba sołectw: 36
- Gmina sąsiaduje z obwodem królewieckim Federacji Rosyjskiej; planowane drogowe przejście graniczne Perły–Kryłowo nie zostało uruchomione
- W Perłach zaczyna się droga krajowa nr 63, która prowadzi do granicy z Białorusią w Sławatyczach; przez Węgorzewo biegnie droga wojewódzka nr 650
- Linię kolejową nr 259 Kętrzyn–Węgorzewo otwarto 1 lipca 1907 r.; ruch pasażerski zawieszono na niej w 1992 r.
Zamek nad Węgorapą
Budowę zamku krzyżackiego rozpoczęto w 1398 r. na wyspie utworzonej przez Węgorapę. To najstarszy zabytek Węgorzewa. W 1656 r. zamek zniszczyli Tatarzy. W latach 1734 i 1736 przebywał w nim król Stanisław Leszczyński. Od 2000 r. zamek jest własnością prywatną i pozostaje niedostępny dla turystów.
W 1945 r. miasto włączono do Polski pod nazwą Węgobork. Nazwę Węgorzewo nosi od 1946 r.
Miejsca w gminie
- Sztynort — pałac Lehndorffów zbudowany w latach 1689–1691 z inicjatywy Marii Eleonory von Dönhoff; obok zabytkowa aleja dębowa i port żeglarski
- Mamerki — ok. 8 km od Węgorzewa, schrony dawnej Kwatery Głównej Niemieckich Wojsk Lądowych (OKH) nad nieukończonym Kanałem Mazurskim
- Jezioro Siedmiu Wysp — rezerwat faunistyczny przy granicy państwa; obejmuje jezioro Oświn i został ustanowiony w 1956 r.
Władze
Burmistrz: Krzysztof Kołaszewski (kadencja 2024-2029)
Współpraca w ramach WMSP
Jednostka uczestniczy we wspólnej strategii terytorialnej Pogranicza do 2030 roku oraz w programie CuRI 2026–2027 (Eastern Border Regions Catching-up Regions Initiative, Komisja Europejska + Bank Światowy).